پنج شنبه بیست و چهارم آبان ۱۳۹۷ - ۶:۵۸:۳۵ بعد از ظهر     English Site
 
آخرین اخبار

معرفی شهر تبریز | دیار اولین ها

 تبریز سومین شهر بزرگ ایران، جایگاهی ویژه و خاص در تاریخ، پیشینه و اقتصاد کشور دارد. مرکز تاریخی و پرافتخار استان آذربایجان شرقی، روزگارانی پرفراز و نشیب را پشت سر گذاشته و حوادث گوناگونی را به چشم خود دیده است. روزگاری قریه ای کوچک در نزدیکی کوه های سر به فلک کشیده سهند بوده و زمانی ب عنوان پایتختی ایران انتخاب شده است. این شهر در طول تاریخ خود با زلزله هایی مهیب و ویرانگر بارها به تلی از خاک بدل شد اما با همت مردان و زنانی چون ستارخان، باقرخان، پروین اعتصامی و بسیاری دیگر آبادتر از پیش شده است.

امروزه کلان شهر تبریز قطب اقتصادی، اداری، بازرگانی، صنعتی، نظامی و ارتباطی منطقه شمال غرب کشور است و اهمیت بسیاری در پاسداری از مرزها و تمامیت ایران زمین دارد. تبریز به دلیل پیشرو بودن مردمانش در به خدمت گرفتن امکانات روز دنیا برای اولین بار در ایران، لقب شهر اولین ها را به خود اختصاص داده است و همواره تلاش کرده تا در کنار حفظ سنت ها و ریشه های فرهنگی و تاریخی خود، کیفیت زندگی شهرنشینی را بالاتر ببرد.

این ویژگی های شهر تبریز در کنار سازه های زیبا و منحصر به فرد تاریخی و امروزی، طبیعت چشم نواز آذربایجان، خصوصیت های فرهنگی، قومی و نژادی مردم آن، سوغات و صنایع دستی بی نظیر و بسیاری دیگرما را بر آن داشته تا به شکلی ویژه به معرفی این شهر و جاذبه ها و دیدنی های گردشگری آن بپردازد.

در مطلب پیش رو، مقاله ای کلی و جامع از دانستی های تبریز را ارایه می دهیم و در آینده و در مطالبی جداگانه به معرفی جاذبه ها، صنایع دستی و سایر جذابیت های تبریز می پردازیم.

چرا سفر به تبریز؟


  •  تبریز به بازارهای سنتی و مدرن خود و اجناس باکیفیتی که ارایه می دهند شهره است و شما را با دستی پر روانه شهرتان می کند.
  • تبریز شهری تاریخی است و آثار باستانی و کهن بسیاری مانند مسجد کبود، موزه ی آذربایجان و بسیاری دیگر را در خود جای داده است. 
  • دیاراولین ها، صنایع دستی و سوغات های گرانبهایی دارد که در میان آنها نام فرش و چرم تبریز بیش از همه مسافران را به سوی خود جلب می کند. 
  • شهر تبریز در استانی با جاذبه های طبیعی بسیار، نظیر روستای کندوان و جنگل های ارسباران قرار گرفته است که سفر به تبریز بدون بازدید از آنها کامل نمی شود. 

اطلاعات کلی در مورد تبریز

با ما همراه باشید تا نگاهی اجمالی به اطلاعات پایه ای در مورد تبریز زیبا و تاریخی بیندازیم.

جمعیت: مطابق با آخرین سرشماری کلی در سال ۱۳۹۵، جمعیت ثابت شهر تبریز ۱،۷۷۳،۰۳۳ نفر است. این جمعیت در دوازده منطقه شهری کنار یکدیگر زندگی می کنند. 

دین و مذهب: بیشتر مردم تبریز به دین اسلام تشرف دارند و شیعه دوازده امامی هستند. در کنار اکثریت شیعه، اقلیت های مذهبی و پیروان ادیان ارمنی، مسیحی، کلیمی، زرتشتی و آشوری نیز در این شهر سکونت دارند.

اقتصاد: تبریز از شهرهای مدرن ایران و یکی از قطب های اقتصادی، صنعتی، گردشگری و تجاری کشور است. صنایع تولیدی سنگین مانند ماشین سازی، تراکتورسازی و موتوژن، صنایع مرتبط با نفت و گاز مثل پتروشیمی و پالایشگاه تبریز، صنایع غذایی از جمله کارخانه های مشهور و معروف شکلات و شیرینی سازی آیدین (شرکت داداش برادر)، آناتا و شیرین عسل، صنایع نساجی و پوشاک مانند برندهای پالازموکت و اطلس پود و انواع صنایع دستی نظیر ورنی، فرش، قالی و چرم بخشی از اقتصاد پویای شهر تبریز را شکل می دهند.

در کنار این ها گردشگری در شکل های مختلف مانند گردشگری طبیعی، درمانی، تاریخی و تجاری سهم بزرگی از تولید ثروت و ناخالص داخلی این شهر دارد. انواع بازارهای سنتی و مدرن از جمله بازار بزرگ تبریز که ثبت جهانی نیز شده است؛ باعث می شود تا انواع محصولات به راحتی در دسترس همگان قرار گیرد. اما قصه پر رونق اقتصادی تبریز به اینجا ختم نمی شود. تنوع زیاد سوغات و محصولات غذایی مانند طیف گسترده آجیل و شیرینی در تبریز، این بخش را به یکی عناصر قدرتمند مالی این شهر بدل کرده است. جالب است بدانید کارخانه های کبریت سازی مشهور ایران، مانند کبریت سازی توکلی و ممتاز نیز در تبریز شکل گرفته است.

شهرهای خواهر خوانده: در میان شهرهای معروف و زیبای جهان، شهرهای استانبول و ارزروم از ترکیه، باکو و گنجه از جمهوری آذربایجان، غزه از فلسطین اشغالی، کازان از روسیه، خجند تاجیکستان، موگلیف بلاروس و کربلای معلی در عراق به خواهر خواندگی تبریز در آمده اند.

اطلاعات گردشگری

در میان اطلاعات ضروری که برای سفر به تبریز به آن ها نیاز دارید، اطلاعات گردشگری از مهمترین آن هاست. آشنایی هر چه بیشتر با سرزمینی که به آن سفر می کنید و آنچه که در آنجا با آن مواجه می شوید، می تواند دید جامع تر و بهتری به شما بدهد و شما را با خیال آسوده تری روانه مقصد کند. 

آداب و رسوم: آداب و رسوم و سنت های موجود در شهر تبریز در بستر فرهنگی ترکی و آذری شکل گرفته است. اما وسعت زیاد و کلان شهر بودن آن موجب شده برخی رسوم در ساختار زندگی شهری تغییر پیدا کند و برخی از این آداب و رسوم با آنچه در روستاها و عشایر جریان دارد، تفاوت داشته باشد. سنت شاه حسین گویان یا شاخسی واخسی (۱) و شمع گردانی در عزاداری های ایام محرم، پخت خشیل (۲) و پلو به نشانه سفیدبختی در شب یلدا، فرستادن خوانچه (۳) به خانه عروس یا داماد تازه نامزد کرده در جشن های مختلف (یلدا، اعیاد، چهارشنبه سوری)، بئل باغلاماق (بستن کمر عروس) در روز عروسی، سمنوپزی در شب عید نوروز و قرار دادن آب چهل یاسین (۴) بر سفره هفت سین، گوشه کوچکی از آداب و رسوم و فرهنگ مردم تبریز و آذربایجان است. 

در میان تمام سنت ها و میراث فرهنگی زیبای آذری و ترکی، موسیقی عاشیق و رقص آذری جایگاه والایی دارند و شهره ی آفاق هستند که غنای فرهنگی این بخش از سرزمین مان را به نمایش می گذارند.

غذا و خوشمزه: نام غذای تبریزی که به میان می آید اولین چیزی که در ذهن همه ایرانی ها تداعی می شود کوفته تبریزی است. این غذای لذیذ و خوش طعم که پخت آن مهارت زیادی را می طلبد، طرفداران زیادی داشته و انواع مختلفی دارد. علاوه بر کوفته تبریزی، انواع آش مانند آش ماست، گوجه، دندانی، کلم قمری و ...، دلمه های برگ مو و کلم پیچ، آبگوشت دیزی سنگی، کوکوی لوبیاسبز، خورشت هویج و خوشمزه تر از همه کباب بناب (۵) گوشه ای از تنوع غذایی تبریز و آذربایجان را نشان می دهد. نکته جالب سفر به تبریز این است که شما در هر گوشه از شهر به گاری های کوچکی بر می خورید که تخم مرغ و سیب زمینی پخته به همراه نان تازه، کره و ادویه های خوش عطر را در اختیار مشتریان قرار می دهند.

اما شهرت غذایی آذربایجان شرقی به این ها ختم نمی شود. پنیر لیقوان (لیقوان روستایی در اطراف تبریز) معروف ترین پنیر ایران است و طعم خاص آن طرفداران پروپاقرصی دارد. عسل به دست آمده از طبیعت بکر و زیبای کوهستان های سهند و دامنه های پر گل آن نیز از دیگر خوراکی های خوشمزه و محبوب خطه ی آذربایجان شرقی است. ترشی زغال اخته کلیبر و مربای گل محمدی که از گل های باطراوت و خوش عطر روستاهای دامنه ی سهند به دست می آید، مزه های فوق العاده ی استان آذربایجان شرقی را کامل می کند. 

سوغات و صنایع دستی: تبریز از زمان های قدیم مفتخر به هنر دست مردان و زنان هنرمند آذری بوده و صنایع دستی و سوغات بی مثال و با کیفیت آن شهرت جهانی دارد. در کنار فرش، قالی و گلیم تبریز که این شهر را در فهرست شهرهای ثبت شده در میراث جهانی قرار داده، محصولات پوستی و چرمی به ویژه کیف و کفش تبریز در زمره ی با کیفیت ترین اجناس چرمی ایران آمده است. ممقان دوزی (۶)، رنگرزی، چاپ کلاقه ای (۷)، روسری ابریشمی، سوزن دوزی، صابون مراغه در کنار سفالگری و سرامیک، ورنی های (۸) خوش دوخت و خوش طرح، نقره سازی، نگارگری و جلدسازی سنتی از دیگر صنایع دستی معروف شهر تبریز و استان آذربایجان شرقی است. خوراکی های خوش طعم، رنگارنگ و با تنوع بالای تبریز سهم بزرگی از سوغات آن را تشکیل می دهند. آجیل، خشکبار و میوه های خشک شده ی درجه یک، شیرینی های بسیار لذیذ و معروف مانند قرابیه، نوقا، اریس، باقلوا، پشمک، شکلات، لوز و ...، حلواهای متنوع مانند حلوای پسته و گردو، لواشک های محلی در طعم های مختلف و دیگر خوشمزه ها هر گردشگری را با دست پر از تبریز روانه ی خانه می کند.

اقامت: چنانچه در برنامه ی سفر خود، بازدید از شهر تبریز را قرار داده یا به قصد تجارت عزم این شهر را کرده باشید، می توانید با خیال راحت به انتخاب محل اقامت بپردازید. از هتل های پنج ستاره درجه یک تا هتل های تک ستاره و ارزان قیمت و هتل آپارتمان ها و مهمانخانه های گوناگون می توانند پذیرای شما در زمان اقامت در تبریز باشند.

جاذبه های برتر: تبریز جاذبه های تفریحی، تجاری و تاریخی بسیاری را در خود جای داده است که هر ساله خیل عظیمی از گردشگران را به سوی خود جذب می کند. بازار تاریخی تبریز که عنوان بزرگترین بازار سرپوشیده دنیا را یدک می کشد و در میراث جهانی یونسکو ثبت گردیده، سرآمد دیدنی های تاریخی تبریز است. ارگ علیشاه، پارک دیدنی ائل گلی، مقبره الشعرا (مقبره ی شهریار)، پاساژهای مدرن، کوه سرخ فام عینالی و تله کابین آن، مجموعه تفریحی و شهربازی باغلارباغی، عمارت شهرداری تبریز، مسجد کبود، موزه های متعدد (موزه ی آذربایجان، عصرآهن و ...) و خانه های قدیمی قسمتی از جذابیت های تبریز به عنوان یک شهر گردشگرپذیر است.

جاذبه های اطراف تبریز: نمی توان از سفر به تبریز و آذربایجان شرقی سخن گفت و حرفی از طبیعت روح نواز این خطه ی خوش منظر ایران  به میان نیاورد. کوه سربلند سهند، که شهره به عروس کوه های ایران است، بارزترین ویژگی طبیعی آذربایجان شرقی است و یکی از مقاصد مهم کوهنوردی در ایران به شمار می آید. پیست اسکی سهند نیز در کنار پیست اسکی پیام مرند مقاصد مهم تفریح زمستانی را شکل داده و هر ساله میزبان بسیاری از علاقه مندان می شود. روستای تاریخی و صخره ای کندوان (شهر اسکو)، روستاهای اوشتبین (شهر جلفا)، زینجناب و لیقوان (تبریز) و روستای پلکانی زنوزق مرند، دریاچه ی ارومیه، آبشار آسیاب خرابه ی جلفا و جنگل های ارسباران از دیگر جاذبه های طبیعی اطراف تبریز هستند.

کلیسای ثبت جهانی شده ی سنت استپانوس (از مجموعه کلیساهای ثبت جهانی آذربایجان شرقی و غربی)، قلعه های باستانی بابک در شهر کلیبر و ضحاک در شهر هشترود، منطقه ی آزاد ارس در شهرستان جلفا، رصدخانه، گنبدهای سرخ، مدور و غفاریه در مراغه از جمله شهیرترین آثار تجاری، گردشگری و تاریخی در استان آذربایجان شرقی است. 

قرابییه تبریز

حقایقی درباره تبریز

* مهمترین لقب و عنوانی که به تبریز داده شده و این شهر بدان معروف گشته، شهر اولین هاست. شهر تبریز به واسطه ی حضور امکاناتی نظیر اولین مدرسه ی کرولال ها توسط جبارباغچه بان، اولین کودکستان و مدرسه به سبک نوین، اولین اتاق تجارت در سال ۱۲۸۵، ساخت اولین سینما و کتابخانه ی عمومی، تالیف اولین ترجمه، نمایشنامه تئاتر، اولین روزنامه نگاری ملی، بر پاداشتن اولین مرکز تلفن، چاپخانه، برج آتش نشانی، بلدیه و نظمیه، نخستین پایگاه لرزه نگاری و در سال های اخیر نخستین خط اتوبوس های تندرو (بی آر تی) و کارت های هوشمند و بسیاری اولین های دیگر به حق شایسته ی این عنوان شده است.

بازار سرپوشیده ی تبریز، که بزرگترین و طولانی ترین بازار سرپوشیده ی جهان به شمار می رود، در سال ۱۳۸۹ در فهرست جهانی میراث یونسکو به ثبت رسیده است. 

تبریز برای سال ۲۰۱۸ میلادی به عنوان "پایتخت گردشگری کشورهای اسلامی" انتخاب شده که طی آن مسئولین شهری در حال تدارک برنامه های مفصلی برای معرفی این شهر ذیل عنوان " TABRIZ ۲۰۱۸" هستند.

تبریز برای قالی و فرش های بی همتا و دستبافت خود از سوی شورای جهانی صنایع دستی عنوان "شهر جهانی بافت فرش" را دریافت نموده است.

دانشگاه سراسری تبریز دومین دانشگاه قدیمی ایران بعد از دانشگاه تهران است که قدمت تاسیس آن به سال ۱۳۲۵ باز می گردد. 

تبریز در ادوار مختلف تاریخ مانند دوران حکمرانی اتابکان، خوارزمشاهیان، ایلخانان، جلایریان، قراقویونلوها، آق قویونلوها و صفویان (در تمام دوران پادشاهی این سلسله ها یا مقاطعی از زمان فرمانروایی آن‌ها) پایتخت ایران زمین بوده است. همچنین به زمان سلطنت قاجاریه در کشورمان، تبریز به عنوان شهر ولیعهد نشین انتخاب شده بود. 

از حقایق جالبی که در مورد تبریز بر سر زبان هاست می توان به شهرت "شهر بدون گدا" و "امن ترین کلان شهر" ایران اشاره کرد. از دیگر نکات جالب در سفر به تبریز، تمیزی فوق العاده ی آن است که نامش را در میان دیگر شهرهای ایران متمایز می کند. 

تبریز با داشتن ۱۷ موزه ی متنوع در زمینه های مختلف بعد از تهران به عنوان دومین شهر موزه ای ایران لقب گرفته است.

*نمی توان نامی از تبریز به میان آورد؛ اما مشاهیر و فرهیختگان پر تعداد آن را از یاد برد. افرادی که در طول تاریخ، در خاک غیور پرور این شهر رشد نموده و افتخارات فراوانی را نصیب تبریز و ایران کرده اند. از جمله ی این مشاهیر می توان از تاج الدین علیشاه جیلانی، پروین اعتصامی، استاد محمد حسین شهریار، علامه امینی صاحب کتاب گرانقدر الغدیر، علامه محمد تقی جعفری، علامه محمد حسین طباطبائی فیلسوف معاصر، شیخ محمود شبستری، ستارخان، باقرخان، اوحدی مراغه ای، صائب تبریزی شاعر توانا، جبار باغچه بان، صمد بهرنگی نویسنده ی محبوب، میرزا حسن رشدیه بنیانگذار آموزش نوین در ایران، عظیم قیچی ساز کوهنورد فقید و فاتح اورست و بسیاری و بسیاری دیگر نام برد. 


حمل و نقل برون شهری تبریز

برای رسیدن به تبریز می توانید از مسیرهای مختلف و وسایل حمل و نقل گوناگون استفاده کنید. در ادامه همراه ما باشید تا شرح مختصری از طرق متفاوت ریلی، هوایی و جاده ای که راه رسیدن به تبریز را هموار می کنند، در اختیارتان قرار دهیم.

۱- فرودگاه بین المللی شهید مدنی تبریز

فرودگاه بین المللی شهید مدنی تبریز، یکی از فرودگاه های پرکار و شلوغ ایران است که در شمال غرب این شهرستان در ارتفاع ۱۴۹۴ متری از سطح دریا قرار دارد. قدمت این فرودگاه به ۶۵ سال پیش باز می گردد و مساحتی ۴۲۰ هکتاری از زمین های تبریز را به خود اختصاص داده است. این فرودگاه از یک سمت به پایگاه دوم شکاری، از یک سمت به سه راهی غیر هم سطح جاده ی فرودگاه و مرند و از سمتی دیگر به پلیس راه تبریز-مرند راه دارد. هم اکنون فرودگاه بین المللی تبریز به عنوان یکی از چهار فرودگاه آسمان باز (open sky) ایران ۲۰۰ پرواز داخلی و ۲۰ پرواز خارجی (ورودی و خروجی) را طی یک هفته پوشش می دهد. فرودگاه سهند از فرودگاه های اقماری فرودگاه بین المللی تبریز در شهر بناب قرار دارد. خوب است بدانید فرودگاه تبریز علاوه بر کارکرد جابه‌جایی بار و مسافر، کارکرد نظامی نیز داشته و میزبان پرنده های شکاری ایران نیز هست. 

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد فرودگاه و همچنین اطلاع از آخرین پروازهای ورودی و خروجی می توانید به اینجا مراجعه کنید. 

امکانات موجود

از جمله امکانات فرودگاه تبریز می توان به شعبات بانک های ملی و ملت، دستگاه های خوپرداز بانکی، اتاق مادر و کودک، رستوران ها و کافه های متعدد، اتاق سیگار و خدمات ویژه معلولین نظیر مسیر ویژه ی ناشنوایان، مسیر عبور ویلچر، محل پارک معلولین، خدمات ویلچر و باربری معلولین، تلفن عمومی ویژه ی معلولین و سرویس بهداشتی ویژه ی معلولین اشاره کرد. در کنار این امکانات، خدماتی مانند تسهیلات گمرک، قرنطینه، غرفه های صنایع دستی و مواد غذایی، بدلیجات و تابلوهای طلاکاری شده، غرفه های کتاب فروشی و صرافی برای رفاه حال مسافران ایجاد شده است. 

فرودگاه هایی که تبریز به یا از آن ها پرواز دارد

فرودگاه بین المللی مهرآباد، فرودگاه بین المللی شهید هاشمی نژاد مشهد، فرودگاه بین المللی شهید بهشتی اصفهان، فرودگاه بین المللی شهید دستغیب شیراز، فرودگاه بین المللی اهواز فرودگاه بین المللی بندرعباس، فرودگاه بین المللی کیش، فرودگاه بین المللی قشم، فرودگاه عسلویه (خلیج فارس)، فرودگاه بین المللی آتاتورک استانبول، فرودگاه بین المللی نجف، فرودگاه بین المللی بغداد، فرودگاه بین المللی ایروان، فرودگاه بین المللی باکو، فرودگاه بین المللی ازمیر، فرودگاه بین المللی ادنا، فرودگاه بین المللی قیصریه

خدمات حمل و نقل عمومی از فرودگاه به شهر تبریز

علاوه بر تاکسی ها و ماشین های ویژه ی شرکت های هواپیمایی، مسافران و مراجعان به فرودگاه تبریز می توانند از خط اتوبوس ویژه ی فرودگاه-بازار تبریز (راسته ی کوچه ها) و بالعکس استفاده نمایند. تاکسی های فرودگاه نیز به صورت شبانه روزی در خدمت مسافران هستند.  

آدرس: 

 آذربایجان شرقی، تبریز، میدان بزرگ آذربایجان، بلوار شهید بابایی، فرودگاه بین‌المللی شهید مدنی تبریز

شماره تماس های مورد نیاز

تلفن گویای اطلاعات پرواز

۰۴۱-۳۵۲۳۴۷۰۱-۴

۱۹۹

مرکز تلفن فرودگاه

۳۵۲۶۰۴۰۵ - ۰۴۱ 

آدرس ایمیل فرودگاه

tabriz.info@airport.ir

2- راه آهن تبریز

ایستگاه راه آهن تبریز از جمله ایستگاه های قدیمی راه آهن در ایران است که در سال ۱۲۵۹ هجری خورشیدی با اجرای محور تبریز - جلفا به طول ۱۴۹ متر به بهره برداری رسید. طرح اولیه این ایستگاه به دست معمار فرانسوی فرنان پویون، اجرا شد اما کار طراحی ساختمان جدید این ایستگاه به حیدر غیابی واگذار گردید. ساختمان ایستگاه راه آهن تبریز در اسفند ۱۳۹۵ ثبت ملی شد. از جمله خدمات ارائه شده در این ایستگاه، می توان به حمل و نقل بین المللی کالا به ترکیه، اروپا و جمهوری خودمختار نخجوان اشاره کرد. 

تبریز از طریق راه آهن به شهرهای داخلی و مهم مشهد، تهران، مراغه، کرج، منطقه آزاد جلفا، قزوین راه دارد. این ایستگاه راه آهن در سه محور تبریز - جلفا، تبریز - رازی و تبریز - مراغه خدمات رسانی می کند. برای به دست آوردن زمان حرکت قطارها و رزرو واگن و صندلی می توانید به این لینک مراجعه نمایید. 

آدرس

 تبریز، انتهای بلوار ۲۲ بهمن، ایستگاه راه آهن تبریز

خدمات حمل و نقل عمومی از راه آهن به شهر تبریز: 

علاوه بر تاکسی و آژانس های مورد تایید که در ایستگاه راه آهن تبریز، خدمت رسانی می کنند، شما می توانید از طریق خط اتوبوس تندرو به مقصد مورد نظر خود در شهر برسید. برای این امر باید خود را به میدان راه آهن که در ۵ دقیقه ای ایستگاه راه آهن قرار دارد و نقطه ی آغاز خط تندروی اتوبوس است؛ برسانید. 

 شماره تماس های مورد نیاز راه آهن آذربایجان و تبریز: 

مرکز مخابرات اداره کل راه آهن آذربایجان ۰۴۱-۳۴۴۴۰۰۵۱-۵۵
دریافت اطلاعات و ثبت شکایات (سامانه ی صدای مسافر)  ۰۲۱-۵۱۴۹
اطلاعات راه آهن تبریز ۰۴۱-۳۴۴۴۴۷۹

پایانه های اتوبوسرانی تبریز

 علاوه بر فرودگاه و خط ریلی، خطوط جاده ای مختلف از مسیرهای گوناگون، راه ماشین های شخصی و اتوبوس های بین شهری را به سمت تبریز هموار کرده اند. تبریز دو پایانه اتوبوسرانی به نام های ترمینال مرکزی و شمالغرب دارد که مبدا و مقصد اتوبوس ها، مینی بوس ها و تاکسی های بین شهری است. 

۱- پایانه اتوبوسرانی مرکزی تبریز

پایانه ی اتوبوسرانی مرکزی در تبریز، بزرگ ترین ترمینال این شهر به حساب می آید و بیشتر سفرهای برون شهری از این ترمینال به دیگر شهرهای ایران انجام می پذیرد. ترمینال مرکزی در نزدیکی دهکده ی المپیک این شهر و در انتهای اتوبان تهران - تبریز قرار دارد. 

آدرس: تبریز، میدان ابوریحان، انتهای خیابان منظریه، ترمینال مرکزی تبریز.

اطلاعات تماس: 

شما می توانید برای به دست آوردن اطلاعات زمان حرکت اتوبوس ها و شرکت های مسافربری با شماره های  ۳۴۷۹۷۶۰۵-۰۴۱ و ۳۴۷۹۶۰۹۱-۰۴۱ تماس بگیرید یا از طریق وبسایت این پایانه داده های مورد نظر خود را به دست آورید.

۲- پایانه اتوبوسرانی شمالغرب تبریز

ترمینال شمال- غرب تبریز در نزدیکی میدان آذربایجان و فرودگاه بین المللی تبریز قرار دارد و بیشتر، شهرهای شمالی استان آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی را پوشش می دهد. 

آدرس: تبریز، بزرگراه پاسداران، میدان آذربایجان.

 اطلاعات تماس: برای آگاهی یافتن از اطلاعات زمانی و حرکت اتوبوس ها می توانید با شماره های ۳۲۶۱۱۷۳۵-۰۴۱ و ۳۲۶۱۱۱۵۵-۰۴۱ تماس بگیرید. 

 

حمل و نقل درون شهری تبریز

تردد در شهر تبریز با وجود تاکسی های متعدد خطی، خطوط اتوبوسرانی شهری خصوصی و تندرو (بی آر تی) و مترو به آسانی صورت می پذیرد و حمل و نقل عمومی کار دسترسی به نقاط مختلف را آسان نموده است.

۱- اتوبوس

تبریز نخستین شهر در ایران است که مجهز به خطوط اتوبوسرانی تندرو و کارت های هوشمند پرداخت بلیط شد. خطوط تندروی راه آهن-بسیج و آبرسان-شریعتی تقریبا تمام نقاط تاریخی و گردشگری شهر را پوشش داده و کار را برای مسافران راحت تر نموده اند. در کنار آن، دیگر خط های اتوبوسرانی (عموما متعلق به شرکت‌های خصوصی)، مسیر دستیابی به نقاط مختلف شهر را با پرداختی اندک، آسان کرده اند. برای به دست آوردن اطلاعات بلیط و نقشه ی اتوبوسرانی شهری می توانید به این لینک مراجعه نمایید. از طریق این سامانه نیز می توانید از ریز جزئیات حرکت اتوبوس ها و ایستگاه هایی که در آن توقف می نماید، مطلع شوید. 

۲- تاکسی

 تاکسی های درون شهری و تاکسی های ویژه ی ترمینال اتوبوسرانی، فرودگاه و راه آهن تمام نقاط شهر را پوشش داده و دسترسی سریع و راحتی را در اختیار مسافران قرار می دهند. برای اطلاع از قیمت به روز این تاکسی ها و یا ثبت شکایات می توانید از این لینک استفاده نمایید. 

۳- خطوط مترو 

خط مترو برای اولین بار در تبریز در سال ۱۳۹۴ افتتاح شد و کار حمل و جابه‌جایی مسافران را برعهده گرفت. امروزه تنها یک خط از خطوط اتوبوسرانی تبریز مشغول به فعالیت است و کار احداث دیگر خطوط نیز ادامه دارد. اطلاعات کامل رفت و آمد، ایستگاه ها و زمان های حرکت در این لینک آمده است. 

آب و هوای تبریز

استان آذربایجان شرقی منطقه ای کوهستانی است و آب و هوایی سرد و خشک دارد. تبریز نیز از قاعده ی این استان مستثنی نبوده و از اقلیمی سرد و کم رطوبت برخوردار است. حد متوسط بارندگی گزارش شده از این شهر در سال، ۲۸۵ میلی متر است و عموما پاییز و زمستان هایی طولانی، سرد و پربارش دارد که شکل بارش در اغلب اوقات به صورت برف است. 

بهار: ماه اول این فصل در تبریز هنوز حال و هوای زمستان را در خود دارد و برخی مواقع با بارش برف همراه است. اما هوا از اردیبهشت ماه رو به گرمی و نشاط می رود و زمینه را برای شکوفایی زمین آماده می سازد. 

تابستان: تابستان های تبریز آب و هوایی معتدل داشته و بهترین فصل برای سفر به این خطه ی تاریخی کشورمان به شمار می آید. صبح ها و غروب های خنک این شهر بهترین زمان برای تفرج و گردش در فصل تابستان و بهره مندی از زیبایی های آن محسوب می گردد. 

پاییز: پاییز در تبریز به ویژه در ماه پایانی، بسیار سرد است و سردی آن برای افرادی که با این نوع آب و هوا مانوس نیستند، می تواند یادآور سرمای زمستان باشد. بارش گاه و بیگاه و طولانی مدت باران و برف ارمغان پاییز برای مردم این دیار است. 

زمستان: آنچه از تبریز در فصل زمستان به یاد می ماند، خاطره ی سوز و سرمایی طاقت فرسا و بارش های شدید و مداوم برف است. هر چند این سال ها به واسطه ی خشکسالی از میزان بارش برف سالیانه در مقایسه با چندین سال پیش کاسته شده؛ اما هنوز زمستان در تبریز با پس زمینه ای از سپیدی برف به خاطر می آید. زمستانی طولانی و سخت که گاه دامن پر برف خود را از اواسط پاییز تا اواسط بهار می گستراند. 

اطلاعات جغرافیایی تبریز

تبریز، در منتهی الیه مشرق و جنوب شرق جلگه ی تبریز، در غرب استان آذربایجان شرقی جای خوش کرده است. این شهر با عرض جغرافیایی ۳۸ درجه و ۲۹ دقیقه و با طول جغرافیایی ۴۶ درجه و ۳۶ دقیقه در دشتی وسیع در میان کوه های پَکه چین و عون بن علی (عینالی) از شمال، باباباغی و گوزنی از شمال شرق، گردنه پایان از شرق و دامنه های کوه سهند و دشت تبریز و شوره زارهای تلخه رود در جنوب دلبری می کند. تبریز در ارتفاع ۱۳۴۸ متری از سطح دریا قرار دارد که این ارتفاع در محله ی زعفرانیه تا ۱۵۶۱ متر نیز می رسد. رود موسمی قوری چای از میان شهر تبریز عبور کرده و در فصل های پربارش سال، طراوت و سرزندگی را در رگ های تبریز جاری می سازد. رود دائمی تلخه رود یا آجی چای نیز از شمال غربی این شهر عبور کرده و با پیوستن قوری چای به آن به سمت دریاچه ی ارومیه حرکت خود را ادامه می دهد.

تاریخچه شهر

تبریز از شهرهای تاریخی ایران است و بنا بر تحقیقات و کاوش های باستان شناسی، قدمت آن به دوره های اشکانی و ساسانی باز می گردد. تبریز در طول تاریخ با فراز و نشیب های فراوانی روبرو بوده و چندین بار به وسیله ی زلزله هایی مهیب ویران و دوباره بنا شده است. مهمترین سند تاریخی که بر بزرگی و اهمیت تبریز و وجهه پررنگ تاریخ آن صحه می گذارد، قرارگیری این شهر بر سر راه جاده ی ابریشم است که قرن ها دو سمت شرق و غرب عالم را به هم متصل می نمود. گفته شده شهر کنونی تبریز بر خرابه های شهر تورِژ (یکی از شهرهای مهم ایران در زمان حکومت اشکانی) بنا شده است؛ روایتی که اعتبار تاریخی چندانی ندارد ولی در میان داستان های عامیانه بسیار رایج است. آن گونه که در کتاب معتبر تاریخ ایران (چاپ دانشگاه کمبریج) آمده، بنای شهر تبریز اولین بار در دوره ی ساسانی گذاشته شد و این شهر در این زمان نام و نشانی پیدا کرد. می گویند تبریز در قرن چهارم میلادی ویران گشته و به هنگام حمله ی اعراب و ورود اسلام به ایران، قریه ای کوچک بوده که توجه خاصی به آن نمی شده است. بعد از حضور اعراب در ایران، مردی به نام "رواد" از قبیله ی "ازد" (از جمله قبایل مشهور یمن) حاکمیت تبریز را در دوران خلافت عباسی بدست می گیرد. پسر او "وجنا" در این شهر قصرها ساخته و گرداگرد آن دیواری می کشد و پایه های تبریزِ زیبا را بنا می گذارد. تبریز از میانه های دهه ی سوم هجری رشد خود را آغاز می کند و بر وسعت و اهمیت آن اضافه می شود. بعد از این، به مدت چهارصد سال خاندان "روادیان" بر این شهر حکومت می کنند و زمینه های بزرگی آن را فراهم می آورند.

از تبریزِ دوره ی سلجوقی اطلاعی چندانی در دست نیست و در متون تاریخی اشارات زیادی از آن نیامده است. به زمان حاکمیت سلسله ی غزنویان در ایران و سلطنت آلب ارسلان، تبریز برای همیشه به عنوان مرکز آذربایجان انتخاب می گردد و این عنوان برای همیشه برای این شهر می ماند. در ابتدای قرن هفتم هجری، مغولان دوبار تبریز را مورد تاخت و تاز قرار می دهند و با دریافت خراج از مردم بر آن تسلط می یابند. اما زمان که به حکومت ایلخانان بر ایران می رسد، تبریز در اوج شکوفایی خود قرار گرفته و افتخار پایتختی ایران را برای سالیانی به دست می آورد. ایلخانان که بر قلمرویی به وسعت نیل تا آسیای مرکزی حکومت داشتند، در ابتدا مراغه و سپس تبریز را برای پایتختی خود انتخاب می کنند. پس از آن در دوره ی تیموریان، قراقویونلوها، آق قویونلوها و اوایل سلسله ی صفویه نیز تبریز پایتخت و مرکز سلطنت باقی می ماند. اما نزدیکی این شهر به مرزهای دولت مقتدر عثمانی و بیم حملات این حاکمیت، پایتختی از تبریز گرفته می شود و در اختیار قزوین قرار می گیرد.

پس از حکمرانی قاجار بر ایران و تاجگذاری آقامحمدخان به عنوان شاه این سرزمین، تبریز به عنوان شهر ولیعهدنشین انتخاب می گردد و شاهان آینده ایران در این شهر تعلیم و پرورش می یابند. در زمان قاجار، تبریز دو بار مورد حمله ی روس ها قرار گرفته و مدت زمانی تحت اشغال روس ها در می آید. اما شاید بزرگترین و مهمترین نقش تبریز در تاریخ معاصر ایران به کار بزرگ مردم این شهر در دوران مشروطه باز می گردد که افرادی مانند ستارخان، باقرخان و شیخ الاسلام در کنار هزارن زن و مرد فداکار به کمک ندای آزادی خواهی ایران و ایرانی می آیند و موجبات پیروزی این جنبش را فراهم می آورند. 

اما نقش آفرینی های مردم تبریز به اینجا ختم نمی شود و اهالی این شهر با شرکت در مبارزات فراوان و آزادی خواهانه، راه پیروزی انقلاب اسلامی را هموار می سازند. در این میان تاریخ ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ نزد تبریزی ها بسیار گرامی داشته می شود و در خاطره ی جمعی آن ها، از اهمیت فراوانی برخوردار است. اهالی شهر در این تاریخ برای گرامیداشت چهلمین روز کشته شدگان ۱۹ دی ۱۳۵۶ مردم شهر قم، به خیابان ها می آیند و با عمله های حکومت پهلوی درگیر می شوند. این حرکت مردم تبریز جانی تازه به رگ های مردم انقلابی ایران می بخشد و بر سرعت پیروزی انقلاب می افزاید.

پیشینه نام تبریز

در مورد دلیل نامگذاری تبریز تاکنون حدس و گمانه های بسیاری زده شده و فرضیه های مختلفی مطرح گشته است. برخی از مهمترین نام هایی که گفته می‌شود واژه ی تبریز از آن مشتق شده، اسامی "تّورِز"،"تَورِژ" ،"تِبریز" و "توری" است.

آنچنان که ولادمیر مینورسکی (Vladimir Minorsky)، ایران‌شناس در تحقیقات خود بیان نموده، یاقوت حموی صاحب کتاب معجم البلدان گزارش می دهد، در زمانی که او (صاحب البلدان) از تبریز دیدن نموده، مردم از واژه ی تِبریز برای نامیدن شهر خود استفاده می کرده اند. به اعتقاد وی، تلفظ تبریز با اعراب "-ِ" به گویش ایرانی آذری در قدیم تعلق داشته است؛ گویشی که وابسته به گویش های ایرانی دریای خزر بوده و نشانی از آن زبان دارد. یا اینکه تلفظ تِبریز، معرب شده ی نام اصلی این شهر در باب فِعلیل (در زبان عربی) است. از طرف دیگر مدل نگارش نام شهر تبریز در زمان ارمنی نشان می دهد که این واژه به کلمه ی تَوریژ (به زبان پهلوی) نزدیک و از آن مشتق شده است. در نتیجه ی این تجزیه و تحلیل ها، مینورسکی این گونه نتیجه می گیرد که ریشه ی اسم شهر، به دوره ی ساسانیان یا حتی قبل تر، زمان حکومت اشکانیان باز می گردد. 

از دیگر بررسی های انجام شده در حیطه ی نام تبریز می توان به کار مصطفی مومنی که در دانشنامه ی اسلامی آمده است اشاره کرد. آقای مومنی در نوشته ی خود آورده اند که اهالی بومی آذربایجان به تبریز، توری (چشمه یا رود گرم) می گفتند و تا این اواخر روستائیان اطراف تبریز نیز این شهر را توری می خواندند. در نوشته های کهن (برای نمونه ابولفداء) نام تبریز به شکل تُوریز آمده است و هنوز در زبان های کردی و تاتی اسامی "توریز" و "توری"برای نامیدن این شهر مورد استفاده قرار می گیرد. 

جرج کرزن (George Curzon) در بررسی های خود به این نتیجه رسیده است که تبریز واژه ای آریایی است و از کلمات "تب" به معنی "گرم و نیم گرم" و "رز و ریز و رش" از مصدر ریختن استخراج شده است. او دلیل این نامگذاری را وجود چشمه های آب گرم در مجاورت شهر می داند. ویلهلم آیلرس نیز تا اندازه ای با دلیل این نامگذاری موافق است و معنی ترکیب دو کلمه ی "تب" و "رِز" را "رود آب گرم" می خواند. او این چنین بیان می دارد که تب یا تف معنی گرم را می دهد و ریز در معنای جریان داشتن چشمه و جوی آمده است. 

البته این تنها چند نمونه از بررسی های انجام شده در مورد وجه تسمیه تبریز است و کار تحقیق در این مورد به اینجا ختم نمی شود؛ اما بیان تمام آن‌ها در حوصله ی این مقال نمی گنجد. 

سخن آخر

امروز به همراه شما گشتی در شهر تبریز زدیم و به صورت اجمالی با این شهر تاریخی، تجاری و مهم ایران بیشتر آشنا شدیم. از آداب و رسوم، سوغات، صنایع دستی و جاذبه های آن مطلع شدیم و بر دانشمان از راه های دسترسی به این شهر و نحوه ی گردش در آن افزودیم. 

 

آیا تاکنون تجربه ی سفر به تبریز و بازدید از اماکن تاریخی یا خرید در بازار آن را داشته اید؟ نظر شما در مورد سفر به تبریز و آمادگی این شهر در برخورد با مسافران چیست؟ پیشنهاد شما در سفر به شهر اولین ها و بازدید از بناها و جاذبه های گردشگری آن چیست؟ ما را با نظرات، پیشنهادات و تجربیات خود همراه کنید. 

برگرفته از کارناوال